ڪل صفحا: 14
پوئتي |(موجوده صفحو: 9)-(ڪل صفحا: 14| اڳتي
تاريخ:--- A.D-1936.00.00
وضاحت:--- سهراباڻين (خيرپور) مان مير علي مراد انگريزن جو طرفدار هو، تنهن ڪري انگريزن سندن رياست برقرار رکي. باقي مير پهرين قيد ٿيا، پوءِ ڪلڪتي ۾ نظربند ٿيا، پوءِ بچيل ميرن کي سنڌ ۾ جاگيرون ڏنيون ويون. 1846ع ۾ سنڌ کي بمبئيءَ سان لاڳو ڪري ڪمشنري صوبو بڻايو ويو. جُون 1936ع ۾ سنڌ بمبئيءَ کان جدا ٿي.
مضمون:--- سياسي ماضي
تاريخ:--- A.D-1938.00.00
وضاحت:--- ميهڙ مان لنگهندي اسان کي 1983ع ۽ 1986ع واريون ايمآرڊي تحريڪون ياد اچن ٿيون. انهن تحريڪن جي دوران ميهڙ ۽ خيرپور ناٿن شاهه ۾ ڄڻ جوالا مکي ڦاٽي پيو هو. هتان لنگهندي احساس ٿئي ٿو ته فوج ڪيڏي نه وڏي قوت آهي، جيڪا سياسي مقصدن ۾ ڦاسائي وئي هئي. سچ پچ ته ڌرتيءَ تي فقط ٻه ئي قوتون آهن: عوام جو فيصلو ۽ هٿيار. پر اها به ڪيڏي نه عجيب ڳالهه آهي جو ايمآرڊي واري هلچل دوران ۽ پوءِ به ميهڙ ۽ دادو پوليس کي سرڪاري حڪم ملندو رهيو آهي ته هٿيار جمع ڪرايو! ائين شايد ڪنهن به ٻئي ضلعي جي تاريخ ۾ نه ٿيو آهي.
مضمون:--- وِيهڙ
تاريخ:--- A.D-1938.03.11
وضاحت:--- ان ڏينهن، ان مهل، ان گهڙي، منهنجي عمر هئي ٻارهن سال يارهن مهينا. هن جي اڃا به گهٽ هوندي. اهو معمولي چهرو جو مان اڪثر روزانو ڏسندو هئس سو ساڳيو ئي اهڙو هئو جهڙو روز! پر ان ڏينهن ان مهل، ان گهڙيءَ، 11 مارچ 1938ع ڪچڙي منجهند، وقت 11 بجه، جيئن ئي ان خاموش مجسمي تي نظر پئي ته اوچتو هڪ وڏو ڀونچال آيو، زلزلو هئو، ٽاڪوڙو هئو، طوفان هئو، سڄو آسمان ۽ زمين هيٺ مٿي ٿي ويا، پکي پکڻ، وڻ ٽڻ، هوائون ۽ پن مانڌاڻ ۾ پئجي ويا. ٻاهرين ڪائنات ته ٺهيو پر منهنجي اندرين ڪائنات ۾ به وڍڪٽ، زير زبر، مانڌاڻ ۽ مٽ سٽ جو وڏ
مضمون:--- مر پيا مينھن وسن
تاريخ:--- A.D-1942.00.00
وضاحت:--- گڊو بئراج جي ابتدائي رٿا 1942ع ۾ ٺهي. بند 4445 فُٽ ڊگهو آهي، جنهن ۾ سٺ سٺ فوٽن جا 64 دروازا آهن. 50- فوٽن جو، بوٽ لاڪ اٿس جنهن مان ٻيڙيون لنگهي سگهن ٿيون. هڪ ڪٿ موجب هن بئراج مان نڪتل شاخن ۽ واهن جي ڪل ڊيگهه 2444 ميل آهي. گڊو بئراج پاڪستان جو ٻيو نمبر وڏو بئراج آهي، جنهن سان 11- ملين هيڪٽر يعني 27- ملين ايڪڙ زمين آباد ٿئي ٿي. گڊو مزاري هڪ ڌاڙيل هو جيڪو گڊو ويجهو هڪ ڍنڍ ۾ لڪندو هو. ان ڍنڍ تي گڊوءَ جونالو پيو. پوءِ ان ڍنڍ وٽ بئراج پيو ته اهو نالو بئراج تي پئجي ويو.
مضمون:--- گڊو بئراج
تاريخ:--- A.D-1943.00.00
وضاحت:--- قائداعظم به مسلم ليگ جي اجلاس دهلي منعقده 1943ع ۾ صاف چيو ته لنڊن ۾ رهندڙ ڪن نوجوانن ۾ ’اهو خيال پيدا ٿيو‘ ته اتر هندستان جو هڪ حصو هندستان کان الڳ ڪري ان کي پاڪستان نالو ڏنو وڃي.
مضمون:--- علي خان ابڙو
تاريخ:--- A.D-1943.00.00
وضاحت:--- . 44- 1943ع ۾ بنگال ۾ آيل ڏڪار دوران رضاڪار طور خدمتون سرانجام ڏيڻ لاءِ بنگال ويو.
مضمون:--- جمال ابڙو
تاريخ:--- A.D-1945.00.00
وضاحت:--- علي خان صاحب 1945ع ڌاري قرآن پاڪ جو تفسير ۽ ترجمو لکڻ شروع ڪيو ۽ جُون 1954ع ۾ مڪمل ڪيائين. اهو ”تفسير المنير“ اٽڪل 1200 صفحن تي مشتمل آهي، جيڪو 1998ع ۾ سنڌيڪا اڪيڊمي ڪراچيءَ پاران شايع ٿيو، علي خان ابڙو صاحب تاريخ 16 جولاءِ 1954ع تي لاڙڪاڻي ۾ دل جي عارضي سبب انتقال ڪري ويو. سندس آخري آرامگاهه لاڙڪاڻي شهر ۾ درگاهه قائم شاهه بخاري لڳ قبرستان ۾ آهي. سندس اولاد ۾ شمس الدين ابڙو وڪيل لاڙڪاڻي جي مشهور ۽ قانوندان شخصيت ٿي رهيو، ٻيو نمبر پٽ ناميارو ليکڪ جمال ابڙو عدليه جي شعبي سان وابسته رهيو ۽ ٽيون نمب
مضمون:--- علامه علي خان
تاريخ:--- A.D-1945.00.00
وضاحت:--- انور هڪ پريس رپورٽ جي مطالعي ۾ مصروف ٿي ويو. ٿوري دير کانپوءِ ڪنڌ کڻي چوي ٿو، ”1945ع ۾ انگريزن، سنڌ ۽ پنجاب حڪومتن جياعليٰ آبپاشي عملدارن کي سڏائي سنڌ ۽ پنجاب وچ ۾ پاڻيءَ جي ورڇ بابت هڪ ٺاهه ڪرايو هو. ان ٺاهه موجب سنڌ، سنڌو درياهه مان 75 سيڪڙو پاڻيءَ جي حقدار آهي ۽ پنجاب 25 سيڪڙو حقدار آهي، جڏهن ته پنجاب جي ٻين ندين مان 96 سيڪڙو پاڻيءَ تي پنجاب جو حق آهي ۽ 4 سيڪڙو سنڌ جو حق آهي. ان ٺاهه دوران هڪ ٻيو بحث به ٿيو ته هندستان سان پاڻين بابت ٿيل ٺاهه ۾ جيڪو پاڻي هندستان کي وڪيو ويو ان ۾ 6 سيڪڙو کن سن
مضمون:--- جناح بئراج
تاريخ:--- A.D-1947.00.00
وضاحت:--- جناح بئراج جناح بئراج 1947ع ۾ ٺهي. ڪالاباغ جي جابلو سلسلي جي توڙ کانپوءِ آزاد سنڌوءَ تي هيءَ پهرين ڇاٻ آهي، جنهن سنڌوءَ کي نستو ڪري ڇڏيو آهي. جناح بئراج کان اتر پاسي سنڌو ندي، سمنڊ وانگر اٿاهه آهي پر هيٺانهينءَ طرف سنڌوءَ جو منظر ڏسي دل اداس ٿي وئي. ساڳيو ڄامشوري وارو منظر هو ... درياهه جي پيٽ ۾ سڪي ٻيلاٽيون ٿيل سنڌو، جنهن جي هڪ پاسي کان سنڌوءَ جو وهڪرو ڦليليءَ کان ڪجهه وڏو هو.
مضمون:--- جناح بئراج
تاريخ:--- A.D-1948.04.01
وضاحت:--- چشمه جهلم لنڪ ڪئنال جي ضرورت ان ڪري پيش آئي جو ڀارت مان ايندڙ درياهن جو پاڻي ٻن ملڪن وچ ۾ تڪرار جو سبب بڻجي ويو. اپ کنڊ جي ورهاڱي کان اڳ پنجاب ۾ بياس، ستلج، راوي چناب ۽ جهلم جي پاڻين تي پوک ٿيندي هئي پر ورهاڱيءَ کانپوءِ 1- اپريل 1948ع تي بياس ستلج ۽ راويءَ جو پاڻي ڀارت بند ڪري ڇڏيو. معاملو وڃي عالمي سطح تي پهتو. اهو جواهر لال نهرو ۽ لياقت علي خان جي حڪومتن جو دور هو. ڳالهيون ٿيون، نتيجي ۾ 4- مئي 1948ع تي درياهن جو پاڻي جاري ٿيو. نيٺ سيپٽمبر 1960ع ۾ سنڌو طاس ٺاهه هيٺ ٽن درياهن جو پاڻي ڀارت کي ڏنو
مضمون:--- چشمه بئراج ۽ چشمه جهلم لنڪ ڪئنال
تاريخ:--- A.D-1948.05.04
وضاحت:--- چشمه جهلم لنڪ ڪئنال جي ضرورت ان ڪري پيش آئي جو ڀارت مان ايندڙ درياهن جو پاڻي ٻن ملڪن وچ ۾ تڪرار جو سبب بڻجي ويو. اپ کنڊ جي ورهاڱي کان اڳ پنجاب ۾ بياس، ستلج، راوي چناب ۽ جهلم جي پاڻين تي پوک ٿيندي هئي پر ورهاڱيءَ کانپوءِ 1- اپريل 1948ع تي بياس ستلج ۽ راويءَ جو پاڻي ڀارت بند ڪري ڇڏيو. معاملو وڃي عالمي سطح تي پهتو. اهو جواهر لال نهرو ۽ لياقت علي خان جي حڪومتن جو دور هو. ڳالهيون ٿيون، نتيجي ۾ 4- مئي 1948ع تي درياهن جو پاڻي جاري ٿيو. نيٺ سيپٽمبر 1960ع ۾ سنڌو طاس ٺاهه هيٺ ٽن درياهن جو پاڻي ڀارت کي ڏنو
مضمون:--- چشمه بئراج ۽ چشمه جهلم لنڪ ڪئنال
تاريخ:--- A.D-1949.00.00
وضاحت:--- ھن پھرين ڪھاڻي ”ھو حر ھو“، 25 سالن جي عمر ۾ 1949ع ۾ لکي، 24 سالن جي عمر ۾ 1948ع کان لاڙڪاڻي ۾ وڪالت شروع ڪيائين. ھو بعد ۾ 1949ع ۾ شھدادڪوٽ جو پوليس پراسيڪيوٽر مقرر ٿيو، جتي 1951ع تائين رھيو. 1952ع ۾ سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن جو امتحان پاس ڪري سول جج کپرو مقرر ٿيو، جنھن کان پوءِ ساڳئي حيثيت ۾ سکر، لاڙڪاڻي، خيرپور ميرس، سجاول، ٽنڊي الھيار ۽ حيدرآباد ۾ پنھنجون خدمتون سرانجام ڏيندو رھيو. بعد ۾ کيس سيشن جج جي عھدي تي ترقي ڏني وئي ۽ ترقي ڪندو 1972ع ۾ سنڌ اسيمبليءَ جو سيڪريٽري مقرر ٿيو ۽ ان عھدي تي 1978ع تائ
مضمون:--- جمال ابڙو
تاريخ:--- A.D-1951.00.00
وضاحت:--- 1951ع ۾ جڏهن ڪراچيءَ جي آبادي 23 لک ٿي وئي تڏهن سرڪار بهادر اک پٽي ۽ پاڻيءَ جا ٻيا ذريعا ڳوليا.
مضمون:--- ڪراچيءَ جا ڪجهه ٻيا آثار
تاريخ:--- A.D-1952.00.00
وضاحت:--- ھن پھرين ڪھاڻي ”ھو حر ھو“، 25 سالن جي عمر ۾ 1949ع ۾ لکي، 24 سالن جي عمر ۾ 1948ع کان لاڙڪاڻي ۾ وڪالت شروع ڪيائين. ھو بعد ۾ 1949ع ۾ شھدادڪوٽ جو پوليس پراسيڪيوٽر مقرر ٿيو، جتي 1951ع تائين رھيو. 1952ع ۾ سنڌ پبلڪ سروس ڪميشن جو امتحان پاس ڪري سول جج کپرو مقرر ٿيو، جنھن کان پوءِ ساڳئي حيثيت ۾ سکر، لاڙڪاڻي، خيرپور ميرس، سجاول، ٽنڊي الھيار ۽ حيدرآباد ۾ پنھنجون خدمتون سرانجام ڏيندو رھيو. بعد ۾ کيس سيشن جج جي عھدي تي ترقي ڏني وئي ۽ ترقي ڪندو 1972ع ۾ سنڌ اسيمبليءَ جو سيڪريٽري مقرر ٿيو ۽ ان عھدي تي 1978ع تائ
مضمون:--- جمال ابڙو
تاريخ:--- A.D-1953.04.17
وضاحت:--- بروهي صاحب ته مارشل لا کان اڳ ئي گورنر جنرل غلام محمد جو غلام ٿي خواجه ناظم الدين خلاف سازش ۾ ٻٽ رهيو. 17 اپريل 1953ع تي جمع ڏينهن شام جو 4 وڳي غلام محمد، وزيراعظم خواجه ناظم الدين جي وزارت کي ڊسمس ڪيو، تنهن وقت جو انچارج ڪئبينيٽ سيڪريٽري قمرالاسلام لکي ٿو ته، ”غلام محمد کيس گهرائي پڇيو ته هو ائين ڪري سگهي ٿو يا نه؟“ کيس ٻڌايو ويو ته ”آزاديءَ ائڪٽ 1947ع ۾ اهو فقرو موجود آهي ته وزير ۽ وزارت گورنر جنرل جي مرضي مطابق رکي يا ڪڍي سگهجن ٿا“
مضمون:--- مر پيا مينھن وسن
تاريخ:--- A.D-1953.12.19
وضاحت:--- ابڙو ، بدر: برک ڪهاڻيڪار جمال ابڙي جي فرزند ۽ علامه علي خان ابڙي جي پوٽي نامياري ليکڪ ، صحافي ، لغت نويس ۽ محقق بدر ابڙي جي پئدائش 19 ڊسمبر 1953 تي لاڙڪاڻي ۾ ٿي
مضمون:--- بدر ابڙو
تاريخ:--- A.D-1954.07.16
وضاحت:--- علي خان صاحب 1945ع ڌاري قرآن پاڪ جو تفسير ۽ ترجمو لکڻ شروع ڪيو ۽ جُون 1954ع ۾ مڪمل ڪيائين. اهو ”تفسير المنير“ اٽڪل 1200 صفحن تي مشتمل آهي، جيڪو 1998ع ۾ سنڌيڪا اڪيڊمي ڪراچيءَ پاران شايع ٿيو، علي خان ابڙو صاحب تاريخ 16 جولاءِ 1954ع تي لاڙڪاڻي ۾ دل جي عارضي سبب انتقال ڪري ويو. سندس آخري آرامگاهه لاڙڪاڻي شهر ۾ درگاهه قائم شاهه بخاري لڳ قبرستان ۾ آهي. سندس اولاد ۾ شمس الدين ابڙو وڪيل لاڙڪاڻي جي مشهور ۽ قانوندان شخصيت ٿي رهيو، ٻيو نمبر پٽ ناميارو ليکڪ جمال ابڙو عدليه جي شعبي سان وابسته رهيو ۽ ٽيون نمب
مضمون:--- علامه علي خان
تاريخ:--- A.D-1958.00.00
وضاحت:--- نيٺ، 65 - 1958 ۾ ايف اي خان جي اڳواڻيءَ ۾ پاڪستان آرڪيالاجي کاتي اهو ذهن ٺاهي کوٽايون ڪرايون ته ڀنڀور ئي ديبل ٿي سگهي ٿو. ڊاڪٽر ايف اي خان چيو ته ، ”اهڙي سخت چئلينج جي صورت ۾ ، جو ديبل جي ڀنڀور سان شناخت ڪرڻي هئي، محڪمه آثار قديمه 65 - 1958 ۾ نئين سر اڀياس ڪيو.“ نيٺ اهو ئي نتيجو ڪڍي پيش ڪيو ويو.
مضمون:--- ڀـنـڀـور
تاريخ:--- A.D-1959.03.03
وضاحت:--- تونسه، چشمه بئراج کانپوءِ پهريون بئراج آهي. ٻنهي بئراجن جي وچ ۾ اٽڪل ڏيڍ سؤ ميلن جو پنڌ آهي. چشمه کان هيٺ پهريون بئراج سنڌ جي حدن ۾ گڊو بئراج آهي جنهن جو پنڌ پڻ هتان لڳ ڀڳ ڏيڍ سؤ ميل ٿيندو. تونسه بئراج جي اڏاوت جي پهرين تجويز 1936ع ۾ ڏني وئي جڏهن ته 1958ع ڌاري جڙي راس ٿيو. 3 مارچ 1959ع تي ايوب خان پل جو افتتاح ڪيو.
مضمون:--- تونسه بئراج
تاريخ:--- A.D-1960.00.00
وضاحت:--- سن 1960ع ۾”سنڌو طاس ٺاهه“ ڪهڙين حالتن ۾ ٿيو؟
مضمون:--- سنڌو طاس ٺاهه
پوئتي |(موجوده صفحو: 9)-(ڪل صفحا: 14| اڳتي