ابِڙو اڪيڊميءَ ۾ داخل ٿيل تاريخون
- عيسوي سڀ -- قبل مسيح سڀ -- هجري سڀ -

ڪل صفحا: 14

پوئتي |(موجوده صفحو: 10)-(ڪل صفحا: 14| اڳتي

تاريخ:--- A.D-1960.00.00
وضاحت:--- 1960ع ۾ سنڌو طاس ٺاهه کانپوءِ پاڪستان ٽن درياهن جي پاڻيءَ کان محروم ٿيو ۽ پاڪستان ۾ پاڻيءَ جي کوٽ ٿي. آباديءَ ۾ واڌ ۽ صنعتي ترقيءَ سبب بجليءَ جو بحران وڌيو. نتيجي ۾ سنڌوءَ تي بند ٻڌا ويا. بئراجون پيون ۽ سنڌوءَ جو پاڻي جڪڙجي ويو.
مضمون:--- ڪالاباغ بند- ڪجهه تفصيل

تاريخ:--- A.D-1960.09.00
وضاحت:--- چشمه جهلم لنڪ ڪئنال جي ضرورت ان ڪري پيش آئي جو ڀارت مان ايندڙ درياهن جو پاڻي ٻن ملڪن وچ ۾ تڪرار جو سبب بڻجي ويو. اپ کنڊ جي ورهاڱي کان اڳ پنجاب ۾ بياس، ستلج، راوي چناب ۽ جهلم جي پاڻين تي پوک ٿيندي هئي پر ورهاڱيءَ کانپوءِ 1- اپريل 1948ع تي بياس ستلج ۽ راويءَ جو پاڻي ڀارت بند ڪري ڇڏيو. معاملو وڃي عالمي سطح تي پهتو. اهو جواهر لال نهرو ۽ لياقت علي خان جي حڪومتن جو دور هو. ڳالهيون ٿيون، نتيجي ۾ 4- مئي 1948ع تي درياهن جو پاڻي جاري ٿيو. نيٺ سيپٽمبر 1960ع ۾ سنڌو طاس ٺاهه هيٺ ٽن درياهن جو پاڻي ڀارت کي ڏنو
مضمون:--- چشمه بئراج ۽ چشمه جهلم لنڪ ڪئنال

تاريخ:--- A.D-1962.00.00
وضاحت:--- لئنسڊائون پل جهوني ٿي ته هڪ ٻي پل جي ضرورت محسوس ٿي. نئين پل جو نالو ايوب پل (1962ع) رکيو ويو، جنهن جي ڊزائين ڊي. بي. اسٽينمئن نالي هڪ ڪمپنيءَ ٺاهي. هيءَ ڊزائين بلڪل اهڙي آهي جهڙي هڪ سؤ سال اڳ لئنسڊائون پل ٺاهڻ وقت ويچار هيٺ آئي هئي. تنهن وقت ۾ اها ڊزائين ان ڪري منظور نه ڪئي وئي ڇو جو ان ۾ ٻه طرفي ريلوي اچ وڃ جو انتظام هو جڏهن ته ضرورت هڪ پٽڙيءَ جي هئي. ايوب پل جو مٿيون حصو ڪمان جهڙو آهي، جنهن ۾ فولادي رسا آهن، جيڪي پل جو وزن کڻي بيهن ٿا. هن پل جي اڏاوت تي لڳ ڀڳ ٻه ڪروڙ رپيا خرچ آيو. علي احمد بر
مضمون:--- ايوب پُل

تاريخ:--- A.D-1964.00.00
وضاحت:--- رضا علي عابدي جنهن بي بي سي لاءِ ”شير دريا“ جي عنوان هيٺ دستاويزي رپورٽ تيار ڪئي آهي، پڻ ساڳي ڳالهه جي تصديق ڪندي وڌيڪ چوي ٿو ته 1964ع ۾ ٺاهيل اريگيشن اسڪيم به مفاد پرست طبقي جي زمينن کي آباد ڪرڻ لاءِ ٺاهي وئي، جنهن ڪري عام ماڻهوءَ کي ڪو به فائدو نه مليو. عابديءَ ڪالاباغ بابت رپورٽ ۾ پنجاب جي جاگيردارن جي مفادن جو ذڪر به ڪيو آهي جنهن موجب ڪالاباغ کي سرحد صوبي جي قدرتي حدن ۾ رکڻ بدران 1901ع ۾ پنجاب جي حدن ۾ شامل ڪيو ويو.
مضمون:--- ڪالاباغ کان چشمه تائين

تاريخ:--- A.D-1965.10.16
وضاحت:--- مون مٿي لکيو آهي ته 16 آڪٽوبر 1965ع تي ٽنڊي الهيار مان بدلي ٿي مون حيدرآباد ۾ سول ۽ ائڊيشنل سٽي مئجسٽريٽ طور چارج ورتي. حيدرآباد م قيام دوران، شيخ اياز صاحب سان ملاقات جا وڌيڪ موقعا مليا. اهڙا موقعا روح رهاڻ جي نسبت سان حميد سنڌي صاحب به گهڻا پيدا ڪيا. شيخ صاحب سان نجي ملاقاتون منهنجي گهر ۽ منهنجي ڀاءُ ڪمال جي گهر ۾ به اڪثر ٿينديون هيون. اهڙي هڪ ملاقات ۾ شيخ صاحب مونکي خلاصگائيءَ ۾ چيو، ”جمال مونکي سنڌ چڱي طرح ڏيکار، جيستائين سنڌ ڏٺي نه اٿم تيستائين سنڌ تي ڪيئن لکي سگهندس!“
مضمون:--- ٿوھر ۾ ڳاڙھا گل

تاريخ:--- A.D-1966.00.00
وضاحت:--- ويسٽ پاڪستان واٽر اينڊ پاور ڊولپمينٽ اٿارٽيءَ پاران 1966ع ۾ ڇپيل رپورٽ موجب آبي ذخيرا حمل ڍنڍ، منڇر، ڪينجهر ۽ سانگهڙ طرف چوٽياري ڍنڍ ۾ جمع ڪرڻ جا وڏا امڪان آهن. حمل ڍنڍ جو ذخيرو اضافي پاڻي کڻي، منڇر ڀري سگهي ٿو. منڇر لاءِ پاڻي نارا ويلي ڊرين يا وارهه ڪئنال سان ممڪن ٿي سگهي ٿو.
مضمون:--- نه ملاح نه مڪڙي

تاريخ:--- A.D-1970.00.00
وضاحت:--- 1970 وارين چونڊن بابت چئي سگهجي ٿو
مضمون:--- هي مضمون مزاج ۾ ’سنڌ آئينو‘ سلسللي جو آهي سنڌ ۾ ڌربندي (اليڪشن 88ع)

تاريخ:--- A.D-1970.00.00
وضاحت:--- 1970ع وارو عوامي فيصلو پوئتي ٿيڻو ناهي.
مضمون:--- هي مضمون مزاج ۾ ’سنڌ آئينو‘ سلسللي جو آهي سنڌ ۾ ڌربندي (اليڪشن 88ع)

تاريخ:--- A.D-1973.00.00
وضاحت:--- تاريخ کان اڳ جا آثار: نل بازار تي، ڳوٺ الهڏنو وٽ، مُهين جي دڙي جا همعصر آثار ظاهر ٿيا آهن. جتان مڻيا، سوراخ دار ٺڪري ۽ هڪ سڱي ڍڳي جي مهر ملي آهي. اهو دڙو هن وقت زمين کان ٽي چار ميٽر مٿي آهي. هتي 1973 ۽ 1974ع ۾ ٻه ڀيرا 10 کان 18 فوٽ هيٺ کوٽايون ٿيون آهن. شهر ۾ گهرن جي اڏاوت پٿر جي بلاڪن سان ٿيل آهي.
مضمون:--- ڪراچيءَ جا ڪجهه ٻيا آثار

تاريخ:--- A.D-1973.00.00
وضاحت:--- مئٽرڪ ماڊل اسڪول حيدرآباد مان 1969ع ۾ ڪيائين ۽ انٽر کان پوءِ ڪراچيءَ مان بي ڪام جي ڊگري حاصل ڪيائين. ادبي گهراڻي سان تعلق سبب 1973ع کان مختصر ڪهاڻيون لکڻ سان آغاز ڪندي، سنڌي ادبي سنگت ڪراچيءَ جي گڏجاڻين ۾ دلچسپي سان شريڪ ٿيندو رهيو. ان دور ۾ انور پيرزادو، فقير محمد لاشاري، عبدالرحمان نقاش، مشتاق باگاڻي، بيدل مسرور، هدايت بلوچ ۽ ٻيا دوست سنگت ۾ سرگرم هئا، تاج بلوچ، شمشير الحيدري، بدر قريشي ۽ تاجل بيوس سندس سينيئر ساٿي هئا.
مضمون:--- بدر ابڙو

تاريخ:--- A.D-1973.00.00
وضاحت:--- سرسوتي نديءَ جا ڪيئي نالا آهن جن مان سرسوتي، گهاگهر، هاڪڙو، نارو ۽ ريڻي وڌيڪ مشهور آهن. جتوڻيڪ نديءَ کي خشڪ ٿئي زمانا ٿيا آهن، سندس ٺاهيل وهڪرا اڄ به وڏين ٻوڏن ۾ وهي هلن ٿا. 1973ع ڌاري آيل وڏي ٻوڏ ۾ پنج ند وٽ خانپور شهر ٻڏي ويو هو پر رحيم يار خان بچي ويو، فقط ان ڪري ته اضافي پاڻيءَ هاڪڙي وارو پيٽ ورتو.
مضمون:--- سنڌ جي گم ٿيل ندي

تاريخ:--- A.D-1974.00.00
وضاحت:--- 1974ع ۾ تربيلا بند مڪمل ٿيو. پنجاب جا بالا عملدار واندا ٿيا ته ڪالاباغ جو اڀياس شروع ڪيائون. 1987ع ڌاري رٿا جي رپورٽ مڪمل ڪري حڪومت کي ڏنائون ۽ سڄي ملڪ ۾ خاص ڪري سنڌ ۾ وڏي بيچينيءَ لاءِ راهه هموار ڪيائون. آبپاشيءَ جي سرشتي جو ڪو ماهر ئي هن بند بابت فني پيچيدگين کي بهتر سمجهي ۽ آخري راءِ ڏيئي سگهي ٿو ته هن رٿا جي پويان اصل ڪهڙا مقصد آهن. پر هڪ صحافيءَ جي حيثيت ۾ مان ڄاڻان ٿو ته سنڌ جا اهي ماڻهو جيڪي ٻهراڙين ۾ رهن ٿا يا سنڌ جي زرعي اقتصاديات تي سٺي نظر رکن ٿا يا وري اهي ماڻهو جيڪي ماحوليات جي حو
مضمون:--- ڪالاباغ بند

تاريخ:--- A.D-1974.00.00
وضاحت:--- ڊي آءِ خان ۾ 1974ع ۾ گومل يونيورسٽي قائم ٿي ته ماڻهو ٽِڙي پيا. هڪ هزار ايڪڙن جي ايراضيءَ تي پکڙيل هن يونيورسٽيءَ مان ماڻهن کي وڏيون اميدون آهن، ان ڪري استاد، شاگرد ۽ شهري وڏي جذبي سان اداري جي ترقي، ساک ۽ مقصد جي ڪمن ۾ جنبي ويا. پاڪستان جي هر يونيورسٽي سياست جو ڳڙهه ٿي چڪي آهي، هر هنڌان خودڪار هٿيارن جا ٺڪاءَ ٻڌا ويا آهن پر گومل يونيورسٽي اڃا تائين بچيل آهي. ڪاش سڀ يونيورسٽيون پرامن تعليمي ادارا بڻجي وڃن.
مضمون:--- ديرو اسماعيل خان

تاريخ:--- A.D-1974.00.00
وضاحت:--- 24- 1923ع ۾ ٿيل کوٽاين ۽ سنڌو تهذيب جي دريافت کانپوءِ سر مارٽيمر وهيلر (Sir Mortimer Wheeler) خيال ڏيکاريو هو ته هڙپا ۽ مُهين جي دڙي جي وچ ۾ ساڳي تهذيب جا ٻيا آثار ملي سگهن ٿا. اهو علائقو سرسوتي يا هاڪڙو ماٿري ٿي سگهيو ٿي. کوجنا جي نتيجي ۾ هندستاني علائقي ۾ هاڪڙي جي ڪنڌيءَ تان سنڌو تهذيب جا سؤ کن ماڳ لڌا ويا. 1974 کان 1977ع جي وچ ۾ ڊاڪٽر رفيق مغل فقط بهاولپور ڊويزن ۾ چار سؤ کن کنڊر رڪارڊ تي آندا جن جا دور چار هزار سال قبل مسيح کان ٻه هزار سال قبل مسيح تائين آهن. اهي کنڊر گهڻو ڪري هاڪڙو ماٿريءَ ج
مضمون:--- سنڌ جي گم ٿيل ندي

تاريخ:--- A.D-1974.00.00
وضاحت:--- تاريخ کان اڳ جا آثار: نل بازار تي، ڳوٺ الهڏنو وٽ، مُهين جي دڙي جا همعصر آثار ظاهر ٿيا آهن. جتان مڻيا، سوراخ دار ٺڪري ۽ هڪ سڱي ڍڳي جي مهر ملي آهي. اهو دڙو هن وقت زمين کان ٽي چار ميٽر مٿي آهي. هتي 1973 ۽ 1974ع ۾ ٻه ڀيرا 10 کان 18 فوٽ هيٺ کوٽايون ٿيون آهن. شهر ۾ گهرن جي اڏاوت پٿر جي بلاڪن سان ٿيل آهي.
مضمون:--- ڪراچيءَ جا ڪجهه ٻيا آثار

تاريخ:--- A.D-1974.00.00
وضاحت:--- مون فقير محمد کي 74-1975ع ڌاري سنڌي ادبي سنگت جي گڏجاڻين ۾ ڊاڪٽر ارباب کهاوڙ جي گروپ جي نمائندگي ڪندي ڏٺو
مضمون:--- فقير محمد لاشاري

تاريخ:--- A.D-1976.00.00
وضاحت:--- آرڪيالاجي کاتي کي سائٽ101 جي تباھيءَ جي چڱيءَ طرح سُڌ آھي. جڏھن پروفيسر آلچن پنھنجي رپورٽ ڏني ھئي تڏھن 1976) کانپوءِ ( اداري پنھنجي عملدارن کي رپورٽ ڏيڻ لاءِ چيو ھو. جيتوڻيڪ پروفيسر جي رپورٽ کان پوءِ ان جي قطعي ضرورت نه ھئي. نئين رپورٽ جي تياريءَ ۾ دير لڳي وئي تيسين آرڪيالاجي جا عملدار ٿڌا ٿي ويا. ان کان پوءِ 1991 جي مھڙ ۾ آرڪيالاجي کاتي جي ھڪ عملدر پنھنجي ھيڊڪوارٽر کي ھلندڙ تباھيءَ بابت رپورٽ ڏني. آرڪيالاجيءَ جا عملدار ھاڻي دعوا ڪن ٿا ته ھنن ٺٽي ضلعي جي ڊپٽي ڪشنر کي ليٽر موڪليو ھو پر ضلعي انتظاميه قدم نه کنيو. بھرحال، آرڪيالاجي کاتو ھن مھل تائين ليٽر ڏيکاري نه سگھيو آھي.
مضمون:--- سنڌي ماڻھوءَ جي وجود جو ٻه لک سال پراڻو آثار -سائٽ ميل پٿر 101

تاريخ:--- A.D-1976.00.00
وضاحت:--- قدامت جي لحاظ کان ساڳي عمر جو ٻيو ماڳ فقط ’نواب پنجابي‘ آھي جيڪو ڪوٽڏجيءَ جي ڀر پاسي ۾ آھي. ڊاڪٽرآلچن جي اھا رپورٽ نومبر 1976 ۾ جاگرافيڪل جرنل واليوم 142، ڀاڱو – 3 ۾ ڇپي ھئي. ھن اھا تحقيق ڪيمبرج يونيورسٽيءَ جي پاران 76– 1975 ۾ ڪئي ھئي. سندس تحقيق جو موضوع ”سنڌ جي ميدانن ۾ پٿر جي قديم دؤر وارا ماڳ ۽ انھن جا جاگرافيائي لاڳاپا“ ھو.
مضمون:--- سنڌي ماڻھوءَ جي وجود جو ٻه لک سال پراڻو آثار -سائٽ ميل پٿر 101

تاريخ:--- A.D-1977.00.00
وضاحت:--- جڏهن 1977ع وارين عام چونڊن جي نتيجن کي اهو چئي قبول نه ڪيو ويو
مضمون:--- هي مضمون مزاج ۾ ’سنڌ آئينو‘ سلسللي جو آهي سنڌ ۾ ڌربندي (اليڪشن 88ع)

تاريخ:--- A.D-1977.00.00
وضاحت:--- 24- 1923ع ۾ ٿيل کوٽاين ۽ سنڌو تهذيب جي دريافت کانپوءِ سر مارٽيمر وهيلر (Sir Mortimer Wheeler) خيال ڏيکاريو هو ته هڙپا ۽ مُهين جي دڙي جي وچ ۾ ساڳي تهذيب جا ٻيا آثار ملي سگهن ٿا. اهو علائقو سرسوتي يا هاڪڙو ماٿري ٿي سگهيو ٿي. کوجنا جي نتيجي ۾ هندستاني علائقي ۾ هاڪڙي جي ڪنڌيءَ تان سنڌو تهذيب جا سؤ کن ماڳ لڌا ويا. 1974 کان 1977ع جي وچ ۾ ڊاڪٽر رفيق مغل فقط بهاولپور ڊويزن ۾ چار سؤ کن کنڊر رڪارڊ تي آندا جن جا دور چار هزار سال قبل مسيح کان ٻه هزار سال قبل مسيح تائين آهن. اهي کنڊر گهڻو ڪري هاڪڙو ماٿريءَ ج
مضمون:--- سنڌ جي گم ٿيل ندي

پوئتي |(موجوده صفحو: 10)-(ڪل صفحا: 14| اڳتي