ابِڙو اڪيڊميءَ ۾ داخل ٿيل تاريخون
- عيسوي سڀ -- قبل مسيح سڀ -- هجري سڀ -

ڪل صفحا: 14

پوئتي |(موجوده صفحو: 8)-(ڪل صفحا: 14| اڳتي

تاريخ:--- A.D-1902.00.00
وضاحت:--- اھو 1902ع ڌاري جو واقعو آھي جڏھن ھڪ انگريز مسٽر ڪارليس ڪُتي جي قبر لڳ بندوق سان ھڪ رڇ ماري تصديق ڪئي ته مـَم ڪو ٻيو نه پر ھِماليائي ڪارو رڇ ھو، جنھن جي ڇاتيءَ تي انگريزي اکر ’V‛ شڪل جو اڇو پَٽو ھوندو آھي ۽ اڪثر ڀولائي فقير انھن کي ناڪيلي وجھي نچائيندا آھن
مضمون:--- نابود جھـنـگـلـي جـيـوت

تاريخ:--- A.D-1903.00.00
وضاحت:--- مسٽر ڊوئلس 1903ع ۾ تجويز پيش ڪئي ته هتي هڪ پل تعمير ڪرائي وڃي. پوءِ بمبئي سرڪار سکر بئراج بابت تجويز تي فزيبلٽي گهرائي. 1909ع ڌاري لنڊن ۾ هڪ اعليٰ سطحي ڪاميٽيءَ رٿا جو جائزو ورتو جنهن وڏي پئماني تي رٿا جي تجويز ڏني. چون ٿا ته 1913ع ڌاري هيءَ رٿا رد به ٿي هئي پر پوءِ 1919ع ۾ بئراج اڏڻ جي فيصلي کي آخري شڪل ڏني وئي. سکر بئراج ۽ ڪئنال پروجيڪٽ کي جون 1923ع ۾ آخري شڪل ڏيئي 1_ جولاءِ 1923ع تي ڪم شروع ڪيو ويو. واهن جي تعمير جنوري 1925ع کان شروع ٿي. هيڊ ورڪس جو آغاز آڪٽوبر 1929ع کان ٿيو، ڊسمبر 1931ع تي ر
مضمون:--- سکر بئراج

تاريخ:--- A.D-1904.00.00
وضاحت:--- بهاولپور رياست جو گزيٽيئر 1904ع ۾ ڄاڻائي ٿو ته، ”رحيم يار خان کان پنج ميل ڏکڻ ۾ سنڌوءَ جي قديم وهڪري جي اڀرندي ڪپ تي وسيع کنڊر ’پتن منارا‘ موجود آهي. قديم وقتن جي لازوال تعمير جوفقط هڪ نمونو ڦٽل برج جي صورت ۾ بيٺو آهي. ان ئي قسم جا ٻيا چار پر ننڍا برج هتي موجود هئا، جيڪي يقيناً مڌمت جي دور جون پاڇيون هيون.
مضمون:--- عمرڪوٽ کان اوڀر ۾ هُن پار

تاريخ:--- A.D-1907.00.00
وضاحت:--- مورڪرافٽ کان اڳ پورچوگيز پادري عيسائيت جو پرچار ڪرڻ پهتا هئا پر تبتين جي عقيدن آڏو، سندن دال نه ڳري ۽ مايوس وريا. مورڪرافٽ کان هڪ سؤ سال پوءِ 1907ع ڌاري هڪ سوئڊش مهم جو Seven Hedin مورڪرافٽ جي پيرن تي نڪتو. هنن ٻنهي مانسرور ۽ ڪئلاش جي جيڪا منظر ڪشي ڪئي آهي سا ڏسي ۽ پڙهي هندو ڏند ڪٿائن تي پيار اچي وڃي ٿو.
مضمون:--- سنڌو ندي شروع ڪٿان ٿئي ٿي؟

تاريخ:--- A.D-1909.00.00
وضاحت:--- هيءَ پل 1907ع ڌاري ٺهي تيار ٿي هئي ۽ ان جو انجنيئر اهو ساڳيو آهي جنهن لئنڊسڊائون پل تي پنهنجي مهارت جو مظاهرو ڪيو هو
مضمون:--- خوشحال ڳڙهه

تاريخ:--- A.D-1909.00.00
وضاحت:--- مسٽر ڊوئلس 1903ع ۾ تجويز پيش ڪئي ته هتي هڪ پل تعمير ڪرائي وڃي. پوءِ بمبئي سرڪار سکر بئراج بابت تجويز تي فزيبلٽي گهرائي. 1909ع ڌاري لنڊن ۾ هڪ اعليٰ سطحي ڪاميٽيءَ رٿا جو جائزو ورتو جنهن وڏي پئماني تي رٿا جي تجويز ڏني. چون ٿا ته 1913ع ڌاري هيءَ رٿا رد به ٿي هئي پر پوءِ 1919ع ۾ بئراج اڏڻ جي فيصلي کي آخري شڪل ڏني وئي. سکر بئراج ۽ ڪئنال پروجيڪٽ کي جون 1923ع ۾ آخري شڪل ڏيئي 1_ جولاءِ 1923ع تي ڪم شروع ڪيو ويو. واهن جي تعمير جنوري 1925ع کان شروع ٿي. هيڊ ورڪس جو آغاز آڪٽوبر 1929ع کان ٿيو، ڊسمبر 1931ع تي ر
مضمون:--- سکر بئراج

تاريخ:--- A.D-1910.10.10
وضاحت:--- عبدالحق ولد بچل وقاصي جو ذڪر هلندي مٿيون سڀ ڳالهيون اچي ويون. عجيب فقير منش، سخي مڙد، ڪچهري جو مور ۽ دوستن جو وسيع حلقو رکندڙ شخص هو. جهڙوڪر سڄي ويهين صديءَ تي محيط رهيو. ڏهين آڪٽوبر 1910ع تي تولد ٿيو ۽ ٽين سيپٽمبر 1996 ع تي ٽنڊي آدم ۾ وفات پاتائين ۽ اتيئي انهيءَ هنڌ مدفون آهي جا جاءِ پاڻ پسند ڪري ڏيکاري ويو هو.
مضمون:--- اونھي ڳالھ اسرار جي

تاريخ:--- A.D-1923.00.00
وضاحت:--- 24- 1923ع ۾ ٿيل کوٽاين ۽ سنڌو تهذيب جي دريافت کانپوءِ سر مارٽيمر وهيلر (Sir Mortimer Wheeler) خيال ڏيکاريو هو ته هڙپا ۽ مُهين جي دڙي جي وچ ۾ ساڳي تهذيب جا ٻيا آثار ملي سگهن ٿا. اهو علائقو سرسوتي يا هاڪڙو ماٿري ٿي سگهيو ٿي. کوجنا جي نتيجي ۾ هندستاني علائقي ۾ هاڪڙي جي ڪنڌيءَ تان سنڌو تهذيب جا سؤ کن ماڳ لڌا ويا. 1974 کان 1977ع جي وچ ۾ ڊاڪٽر رفيق مغل فقط بهاولپور ڊويزن ۾ چار سؤ کن کنڊر رڪارڊ تي آندا جن جا دور چار هزار سال قبل مسيح کان ٻه هزار سال قبل مسيح تائين آهن. اهي کنڊر گهڻو ڪري هاڪڙو ماٿريءَ ج
مضمون:--- سنڌ جي گم ٿيل ندي

تاريخ:--- A.D-1923.00.00
وضاحت:--- ڊملوٽي تي پهرين هڪ کوهه هو، جنهن تي پپر جو وڻ هو ۽ هندن جو تيرٿ آستان هو. پر پوءِ انگريزن هٿان 1882ع ۾ پاڻيءَ جي فراهميءَ جو پهريون منصوبو ٺاهيو ۽ ڏهه کوهه کڻايا. انهن کوهن مان روزانو 50 لک گئلن پاڻي، ويهه ميل ڊگهي زمين دوز رستي ذريعي ڪراچي پهچايو ويندو هو. ان رٿا ۾ 1923ع ڌاري توسيع ٿي پر 1942ع ڌاري ٻي وڏي جنگ دوران ڪراچيءَ جي آبادي وڌي، تڏهن هڪ ڪروڙ پنجاهه لک گئلن پاڻيءَ جي فراهمي ٿي. ايڏي فراهمي ڊملوٽي کوهن جي وس کان ٻاهر هئي، نتيجي ۾ کوهن جو پاڻي هيٺ لهي ويو. 1951ع ۾ جڏهن ڪراچيءَ جي آبادي 23
مضمون:--- ڪراچيءَ جا ڪجهه ٻيا آثار

تاريخ:--- A.D-1923.06.00
وضاحت:--- مسٽر ڊوئلس 1903ع ۾ تجويز پيش ڪئي ته هتي هڪ پل تعمير ڪرائي وڃي. پوءِ بمبئي سرڪار سکر بئراج بابت تجويز تي فزيبلٽي گهرائي. 1909ع ڌاري لنڊن ۾ هڪ اعليٰ سطحي ڪاميٽيءَ رٿا جو جائزو ورتو جنهن وڏي پئماني تي رٿا جي تجويز ڏني. چون ٿا ته 1913ع ڌاري هيءَ رٿا رد به ٿي هئي پر پوءِ 1919ع ۾ بئراج اڏڻ جي فيصلي کي آخري شڪل ڏني وئي. سکر بئراج ۽ ڪئنال پروجيڪٽ کي جون 1923ع ۾ آخري شڪل ڏيئي 1_ جولاءِ 1923ع تي ڪم شروع ڪيو ويو. واهن جي تعمير جنوري 1925ع کان شروع ٿي. هيڊ ورڪس جو آغاز آڪٽوبر 1929ع کان ٿيو، ڊسمبر 1931ع تي ر
مضمون:--- سکر بئراج

تاريخ:--- A.D-1923.07.01
وضاحت:--- مسٽر ڊوئلس 1903ع ۾ تجويز پيش ڪئي ته هتي هڪ پل تعمير ڪرائي وڃي. پوءِ بمبئي سرڪار سکر بئراج بابت تجويز تي فزيبلٽي گهرائي. 1909ع ڌاري لنڊن ۾ هڪ اعليٰ سطحي ڪاميٽيءَ رٿا جو جائزو ورتو جنهن وڏي پئماني تي رٿا جي تجويز ڏني. چون ٿا ته 1913ع ڌاري هيءَ رٿا رد به ٿي هئي پر پوءِ 1919ع ۾ بئراج اڏڻ جي فيصلي کي آخري شڪل ڏني وئي. سکر بئراج ۽ ڪئنال پروجيڪٽ کي جون 1923ع ۾ آخري شڪل ڏيئي 1_ جولاءِ 1923ع تي ڪم شروع ڪيو ويو. واهن جي تعمير جنوري 1925ع کان شروع ٿي. هيڊ ورڪس جو آغاز آڪٽوبر 1929ع کان ٿيو، ڊسمبر 1931ع تي ر
مضمون:--- سکر بئراج

تاريخ:--- A.D-1924.00.00
وضاحت:--- سن 1924ع مطابق 27 رمضان المبارڪ، شب قدر ۽ جمعت الوداع جي رات جي آخري پهر ۾، پرهه ڦٽيءَ کان اڳ، مان ساڳي انهيءَ جاءِ تي ڄائس جتي بابا ڄائو هو. امان کي اهو ڏينهن ۽ تاريخ چٽيءَ طرح ياد هو.
مضمون:--- اونھي ڳالھ اسرار جي

تاريخ:--- A.D-1924.05.02
وضاحت:--- جمال ابڙي 2 مئي 1924ع تي ميھڙ شھر جي ڀرسان ڳوٺ سانگي ديهه منگواڻي ۾ علي خان ابڙي جي گھر ۾ جنم ورتو.
مضمون:--- جمال ابڙو

تاريخ:--- A.D-1924.05.03
وضاحت:--- تنهن جي معنيٰ ته منهنجي ڄم جي صحيح تاريخ آهي جمعو ٽين مئي 1924ع، ڳوٺ سانگي تعلقو ميهڙ. اسڪول ۾ منهنجي ڄم جي تاريخ لکي وئي ڏهين اپريل 1925ع، انهي ڪري مون رٽائر ڪيو ڏهين اپريل 1985ع تي. نوڪريءَ ۾ ڄمڻ جو هنڌ لکيو ويو دادو، ڇاڪاڻ ته ضلعو دادو هو. پاسپورٽ ۾ ڪڏهن منگواڻي ڪڏهن ميهڙ ڄاڻايم. ائين ڄم جي جاءِ مغالطو ٿي ويندو آهي. جمال ابڙي جو جنم ڏينھن
مضمون:--- اونھي ڳالھ اسرار جي

تاريخ:--- A.D-1927.00.00
وضاحت:--- اين جي مجمدار 1927ع کان 1933ع تائين سنڌ ۾ کوجنائن جي سلسلي ۾ جهرڪن کانپوءِ ٿرون ٽڪريءَ ڏانهن ويو هو، جيڪا ٺٽي ۽ گهاري جي وچ ۾ ٺٽي کان ڏهاڪو کن ميل اولهه ۾ آهي. هيءَ ننڍڙي ٽڪري سورجاڻي ۽ مڪليءَ جي ڪا ڇاڙ آهي. اها وسيع پٽن ۾ ٽيهه پنجٽيهه فٽ اوچي ٽڪري آهي. مجمدار کان اڳ مسٽر ڪارٽر هتان ٿي ويو هو، جنهن جو ذڪر هينري ڪزنس پنهنجي ڪتاب ’اينٽي ڪئٽيز آف سنڌ‘ ۾ ڪيو آهي.
مضمون:--- گجو، تاريخ کان آڳاٽو ماڳ

تاريخ:--- A.D-1928.00.00
وضاحت:--- واگھه يا پٽاپٽي شينھن سنڌوءَ جي ٻيلن ۾ 1878ع ۽ 1886ع ۾ به ڏٺا ويا. ڪارو شينھن 1928ع ۾ جيڪب آباد ۽ 1939ع ۾ روھڙيءَ ۾ ڏٺو ويو. بگھڙ، چِٽو، سِيسر، روجھه ۽ سانبر ته ويجھي ماضيءَ ۾ به موجود ھئا. سانبر اصل ھِند سِنڌ جو پَھـرُو آھي پر ھتان نابود ٿي ويو آھي. گھڻو اڳ ان جا ڪي داڻا يورپ کڄي ويا ھئا، جتي انھن جا نه رڳو ڌڻ ٿي ويا آھن پر اھي اُتي جھنگلي جيوت جو حصو ٿي ويا آھن.
مضمون:--- نابود جھـنـگـلـي جـيـوت

تاريخ:--- A.D-1929.00.00
وضاحت:--- ڀنڀور جي کوٽائيءَ جو ابتدائي ڪم 1929 ۾ مجمدار صاحب ڪيو، پر اهي تجرباتي کوٽايون هيون ته جيئن اسلام کان آڳاٽي دور جو ڪو پتو پوي. پر هن کي ڪا به ڪاميابي نه ٿي. هن کي هڪ ديوار جي ڀرسان عرب دور جا 80 ٽامي جا سِڪا ۽ ڪاشيءَ جا چمڪدار ٿانوَ مليا. ان کان پوءِ مسٽر الڪاڪ 1951 ۾ ڀنڀور ۾ کوٽائي ڪرائي ۽ نتيجو ڪڍيو ته هي عرب دور جو شهر آهي ۽ ان جو ديبل سان ڪو به واسطو نه آهي.“
مضمون:--- ڀـنـڀـور

تاريخ:--- A.D-1929.08.28
وضاحت:--- ٻئي طرف جاگرافيائي صورتحال هيءَ آهي ته سنڌوءَ جو پاڻي اٽڪ کان ڪالاباغ تائين سوڙهي جابلو ماٿريءَ مان لنگهي ٿو. هن ماٿريءَ ۾ داخل ٿيڻ کان اڳ ڪابل نديءَ جو پاڻي به اچي شامل ٿئي ٿو. اها سوڙهي ماٿري 28 آگسٽ 1929ع تي هڪ خوفناڪ ٻوڏ جو سبب بڻجي وئي. ٿيو ڇا ته ان سال سنڌو درياهه 12 لک ڪيو سڪ پاڻي کڻي گجندو اچي پهتو. سوڙهي ماٿريءَ مان ايترو پاڻي لنگهڻ جي گنجائش ڪونه هئي. پاڻي پوئتي بيهجي ويو. پاڻيءَ جي سطح وڌڻ ڪري ڪابل نديءَ جو پاڻي سنڌوءَ ۾ لهي نه پيو سگهي. نتيجي ۾ ان جي سطح به وڌي وئي ۽ نوشهري سميت وڌيڪ
مضمون:--- پٺاڻن کي اعتراض جا سبب

تاريخ:--- A.D-1932.01.13
وضاحت:--- مسٽر ڊوئلس 1903ع ۾ تجويز پيش ڪئي ته هتي هڪ پل تعمير ڪرائي وڃي. پوءِ بمبئي سرڪار سکر بئراج بابت تجويز تي فزيبلٽي گهرائي. 1909ع ڌاري لنڊن ۾ هڪ اعليٰ سطحي ڪاميٽيءَ رٿا جو جائزو ورتو جنهن وڏي پئماني تي رٿا جي تجويز ڏني. چون ٿا ته 1913ع ڌاري هيءَ رٿا رد به ٿي هئي پر پوءِ 1919ع ۾ بئراج اڏڻ جي فيصلي کي آخري شڪل ڏني وئي. سکر بئراج ۽ ڪئنال پروجيڪٽ کي جون 1923ع ۾ آخري شڪل ڏيئي 1_ جولاءِ 1923ع تي ڪم شروع ڪيو ويو. واهن جي تعمير جنوري 1925ع کان شروع ٿي. هيڊ ورڪس جو آغاز آڪٽوبر 1929ع کان ٿيو، ڊسمبر 1931ع تي ر
مضمون:--- سکر بئراج

تاريخ:--- A.D-1934.00.00
وضاحت:--- پتن جي ماڙي اهو ممڪن ئي ناهي ته ڪو ماڻهو لئنسڊائون پل رستي سکر کان روهڙي وڃڻ وقت پتڻ جي ماڙي نه ڏسي. اها ست ماڙ عمارت پاڪستان ٺهڻ کان اڳ ٺهي. هيءَ ’ڪنهيا لال ڪاٽيج‘ آهي، جيڪا 1934ع ۾ ٺهي هئي. ڳاڙهين سرن سان ٺهيل عمارت جون مٿيون ٽي منزلون خوبصورت گئلرين ۽ ٽيرسن تي ٻڌل آهن. سچ پچ ته هندو سيٺين کي سهڻيون عمارتون اڏڻ جو شوق هو. پتن جي ماڙيءَ وانگر بيٺل هيءَ عمارت سڄي سنڌ ۾ پنهنجي نوعيت جي اڪيلي عمارت آهي. اسان پتن جي ماڙيءَ جي ڇت تان بيهي سنڌوءَ جو منظر نه ڏٺو آهي پر يقين سان چئي سگهجي ٿو ته اهو
مضمون:--- پتن جي ماڙي

پوئتي |(موجوده صفحو: 8)-(ڪل صفحا: 14| اڳتي