ابِڙو اڪيڊميءَ ۾ داخل ٿيل تاريخون
- عيسوي سڀ -- قبل مسيح سڀ -- هجري سڀ -

ڪل صفحا: 14

پوئتي |(موجوده صفحو: 5)-(ڪل صفحا: 14| اڳتي

تاريخ:--- A.D-1601.00.00
وضاحت:--- مرزا جانيءَ جو مقبرو اَٺ ڪُنڊو آهي، جنهن جي پٿري چؤديواريءَ جي اندرئين پاسي اولهندي ڀِت سان مسجد جوڙي وئي آهي. اها تعمير 1601ع (1009هه) جي معلوم ٿئي ٿي ان سال مرزا جاني بيگ وفات ڪئي هئي.
مضمون:--- جاني بيگ ترخان جو مقبرو

تاريخ:--- A.D-1607.00.00
وضاحت:--- منارو سکر جي سڃاڻپ آهي، جيڪو وچ شهر ۾ واقع آهي. مغل دور ۾ نواب معصوم شاهه بکري پنهنجي زندگيءَ ۾ هي يادگار ٺهرائڻ شروع ڪيو. ان جي اڏاوت سن 1593ع کان شروع ٿي، چوڏهن سالن ۾ يعني 1607ع ۾ مڪمل ٿي وئي. معصوم شاهه سنڌ جو تاريخ نويس حاڪم هو، سندس لکيل ڪتاب ’تاريخ معصومي‘ سنڌ جي تاريخ تي بنيادي ڪتاب مان هڪ آهي.مير معصوم شاهه اڪبر بادشاهه جو سکر تي مقرر اهم ۽ طاقتور نواب هو جنهن 1595ع ڌاري سبيءَ تي چڙهائي ڪري ان کي مغل راڄ ۾ شامل ڪيو هو ۽ پوءِ کيس اڪبر بادشاهه اتي گورنر مقرر ڪيو هو.
مضمون:--- معصوم شاهه جو منارو

تاريخ:--- A.D-1614.00.00
وضاحت:--- هن کان پوءِ سندس پٽ غازي بيگ به (وفات: 1614ع مطابق 1022هه تائين) نالي ماتر گورنر رهيو، هن کي به ٺٽي ۾ رهڻ جي موڪل نه هئي.
مضمون:--- جاني بيگ ترخان جو مقبرو

تاريخ:--- A.D-1617.00.00
وضاحت:--- شاهه لطيف بري اسلام آباد کان ڪوهه مري ويندي، پنڊيءَ کان 14-ميلن جي پنڌ تي سندس درگاهه آهي. سندس پيدائش جو سن 1617ع آهي. سندس عرس هر سال بهار جي مند ۾ ٿئي ٿو. سندس وفات 1705ع ۾ ٿي. ان لحاظ کان هيءُ صاحب شاهجهان ۽ اورنگزيب جو همعصر ٿيو.
مضمون:--- پوٺو هار جا ڪجهه درويش

تاريخ:--- A.D-1617.00.00
وضاحت:--- هن ئي ماڳ تي نواب ولي محمد لغاريءَ 1828ع ۾ ٽالپرن جي پاران لشڪر ڪشيءَ مهل پنهنجو لشڪر لاٿو هو ۽ بنا مقابلي شڪارپور فتح ڪيو هو.
مضمون:--- شڪارپور

تاريخ:--- A.D-1638.00.00
وضاحت:--- هيءَ مقبرو 1638ع (1048هه) جو آهي. مقبرو چؤديواريءَ جي مرڪز ۾ هڪ هيٺاهين پيلٽفارم تي ٺهيل آهي. مقبرو چوڪور آهي پر ان جون ڪنڊون بُرج نما گولائيءَ تي آهن ۽ هر برج تي مٿي چڙهڻ لاءِ ڏاڪڻ آهي.
مضمون:--- ديوان شرفا خان جو مقبرو

تاريخ:--- A.D-1640.00.00
وضاحت:--- باقي بيگ اوزبيڪ جو مقبرو هي قبرستان چؤديواريءَ جي اندر ٺهيل آهي. هن پڪسِري اڏاوت تي ڪاشيءَ جو ڪم به ٿيل آهي. هتي ڪشادي چؤديواريءَ ۾ ڪشادي ٿلهي تي، کليل آسمان هيٺ ڪجهه قبرون آهن. ان چؤديواريءَ ۾ اوڀر پاسي واري ڀت ۾ لنگهه ٺاهيو ويو آهي. اولهه پاسي کان ديوار ڊهي پئي آهي. چؤديواريءَ ۾ اولهه پاسي قبائين مسجد ٺهيل آهي جنهن جي اَٺ ڪُنڊي ڍيڍي (drum) مٿان ڪي قدر مخروطي گولائيءَ ۾ گنبذ آهي ۽ ڪارنس وٽ ڏندائين قطار جي آرائش آهي. اها اڏاوت 1640ع (1050هه) جي آهي.
مضمون:--- باقي بيگ اوزبيڪ جو مقبرو

تاريخ:--- A.D-1644.00.00
وضاحت:--- مسجد جي سونهن اکرن سان نه، اک سان محسوس ڪري سگهبي. مسجد تي شاهجهان جو نالو ان ڪري پيو جو اها شاهجهان جي زماني ۾ سن 1644ع کان 1647ع ۾ ٺهي. 58_1657ع ڌاري وزير مير جلال رضويءَ مسجد ۾ فرش هڻايو.
مضمون:--- شاهجهاني مسجد

تاريخ:--- A.D-1644.00.00
وضاحت:--- مستطيل شڪل جي انهن جارن کي به محرابي آرائش ۽ ٻي ٽُڪ سان سينگاريو ويو آهي. جارن کي پٿريلين گهوڙين سان گڏ پاوا به ڏنا ويا آهن. هيءَ اڏاوت 1644ع (1054هه) جي آهي.
مضمون:--- عيسيٰ خان ترخان II جو مقبرو

تاريخ:--- A.D-1644.00.00
وضاحت:--- آڳاٽي تحرير موجب مسجد جي اڏاوت 1054هه (1644ع) ۾ شروع ٿي ۽ 1057هه (1647ع) ۾ مڪمل ٿي. مسجد جو فرش 1068هه (1657ع) ۾ ٻَڌو ويو. پهرين مرمت شهنشاهه اورنگ زيب جي دور ۾ 1104هه (1692ع) ۾ ٿي. ان کان پوءِ 1227 هه (1812ع) ۾ مير مراد علي خان ٽالپر مرمت ڪرائي. برطانوي راڄ ۾ پهريون ڀيرو 1855ع ۽ ٻيو ڀيرو 1894ع ۾ مرمت ٿي.
مضمون:--- ٺٽي جي جامع مسجد

تاريخ:--- A.D-1647.00.00
وضاحت:--- آڳاٽي تحرير موجب مسجد جي اڏاوت 1054هه (1644ع) ۾ شروع ٿي ۽ 1057هه (1647ع) ۾ مڪمل ٿي. مسجد جو فرش 1068هه (1657ع) ۾ ٻَڌو ويو. پهرين مرمت شهنشاهه اورنگ زيب جي دور ۾ 1104هه (1692ع) ۾ ٿي. ان کان پوءِ 1227 هه (1812ع) ۾ مير مراد علي خان ٽالپر مرمت ڪرائي. برطانوي راڄ ۾ پهريون ڀيرو 1855ع ۽ ٻيو ڀيرو 1894ع ۾ مرمت ٿي.
مضمون:--- ٺٽي جي جامع مسجد

تاريخ:--- A.D-1649.00.00
وضاحت:--- هن مغل گورنر (وفات 1649ع) جي نالي پٺيان ڪلان ڪوٽ کي ’تغرل آباد‘ به چيو ويو.
مضمون:--- جاني بيگ ترخان جو مقبرو

تاريخ:--- A.D-1657.00.00
وضاحت:--- مسجد جي سونهن اکرن سان نه، اک سان محسوس ڪري سگهبي. مسجد تي شاهجهان جو نالو ان ڪري پيو جو اها شاهجهان جي زماني ۾ سن 1644ع کان 1647ع ۾ ٺهي. 58_1657ع ڌاري وزير مير جلال رضويءَ مسجد ۾ فرش هڻايو.
مضمون:--- شاهجهاني مسجد

تاريخ:--- A.D-1687.00.00
وضاحت:--- 1099 هجري (1687ع) ۾ نواب مريد خان ٺٽي جو نواب ٿي آيو ۽ تغلق آباد ۾ رهيو. هن پاڻ سان راجپوت آبادي وڏي تعداد ۾ آندي هئي. ڇاڪاڻ ته هو نو مسلم هئڻ سبب سخت گير نه هو، ان ڪري ٺٽي جي عالمن هن کي برداشت نه پئي ڪيو ۽ هن کي جلد ئي معزول ڪرايو.
مضمون:--- تغلق آباد

تاريخ:--- A.D-1705.00.00
وضاحت:--- شاهه لطيف بري اسلام آباد کان ڪوهه مري ويندي، پنڊيءَ کان 14-ميلن جي پنڌ تي سندس درگاهه آهي. سندس پيدائش جو سن 1617ع آهي. سندس عرس هر سال بهار جي مند ۾ ٿئي ٿو. سندس وفات 1705ع ۾ ٿي. ان لحاظ کان هيءُ صاحب شاهجهان ۽ اورنگزيب جو همعصر ٿيو.
مضمون:--- پوٺو هار جا ڪجهه درويش

تاريخ:--- A.D-1719.00.00
وضاحت:--- روهڙيءَ کي تقدس وچان روهڙي شريف به سڏيو وڃي ٿو. سبب اهو ئي آهي ته هتي نبي سڳوري سان منسوب ’وار مبارڪ‘ آهي. وار مبارڪ درياهه جي ڪنڌي لڳ هڪ عمارت ۾ محفوظ آهي. 25x25 چورس فٽن جي ڪمري تي ٻڌل هنعمارت جو سائو گنبذ پري کان ڏسجي ٿو. وار مبارڪ سن 952 هه مطابق 1545ع ۾ روهڙي آيو پر اها عمارت غالباً مير محمد ڪلهوڙي (وفات: 1719ع) ٺهرائي(يا مرمت ڪرائي) هئي.
مضمون:--- وار مبارڪ

تاريخ:--- A.D-1735.00.00
وضاحت:--- لاڙڪاڻي ۾ گهاڙ واهه جي اترين ڪنڌيءَ تي شاهه بهاري جو مقبرو آهي. عام ماڻهو هتي دعائون پنڻ وڃن ٿا. هُو اها ڳالهه وساري چڪا آهن ته شاهه بهارو اصل ۾ نور محمد ڪلهوڙي جو وزير ۽ سپه سالار هو، جنهن جي ذمي ڏهه هزار ماڻهو هئا. شاهه بهاري 1735ع ۾ وفات ڪئي. گهاڙ ڪئنال جي اتر ۾ هڪ چوڪور قلعو هوندو هو، جنهن کي چار مورچا هئا. اهي نشان هاڻي ڊهي چڪا آهن. سڄي لاڙڪاڻي پرڳڻي جي سنڀال ۽ ترقي سندس ذميواري هئي. چون ٿا ته هو سڄي عمر ۾ 84جنگيون وڙهيو ۽ سڀ کٽيائين. لاڙڪاڻي ضلعي ۾ ڪجهه قلعا ۽ واهه کوٽائڻ جو ڪم به سندس کا
مضمون:--- شاهه بهارو

تاريخ:--- A.D-1740.00.00
وضاحت:--- ان ئي قسم جا ٻيا چار پر ننڍا برج هتي موجود هئا، جيڪي يقيناً مڌمت جي دور جون پاڇيون هيون. وچون منارو چوڌاري چئني منارن کان اوچو هو ۽ چئني منارن جا مٿيان حصا وچين برج جي پهرين منزل سان ڳنڍيل هئا. اهي برج 18 صديءَ جي منڍ تائين صحيح سلامت هئا پر پوءِ فضل علي هلاڻيءَ هيءُ علائقو فتح ڪيو ته ان کي به ڊاهي ڇڏيائين ۽ ان جون سرون دين ڳڙهه، صاحب ڳڙهه ۽ ڀاڳله جا قلعا اڏڻ ۾ کپائي ڇڏيائين.“ گزيٽيئر موجب ٻُڌن جي هيءَ عبادت گاهه ٽي ماڙ هئي جنهن جي مٿين منزل ڪڏهن ڪري؟ تنهنجو پتو ناهي پر وچين منزل 1740ع ۾ بهادر
مضمون:--- عمرڪوٽ کان اوڀر ۾ هُن پار

تاريخ:--- A.D-1743.00.00
وضاحت:--- ان کان پوءِ شڪارپور، بکر جي انتظام هيٺ آيو جتي ان وقت مغل حڪومت جا گورنر ويهندا هئا. انهن کان پوءِ ايرانين ۽ پٺاڻن 1743ع کان 1824 ع تائين حڪومت ڪئي.1843 ع تائين ٽالپرن جو دور رهيو، جنهن کان پوءِ انگريزن جي صاحبي شروع ٿي.
مضمون:--- شڪارپور

تاريخ:--- A.D-1745.00.00
وضاحت:--- هن ئي ماڳ تي نواب ولي محمد لغاريءَ 1828ع ۾ ٽالپرن جي پاران لشڪر ڪشيءَ مهل پنهنجو لشڪر لاٿو هو ۽ بنا مقابلي شڪارپور فتح ڪيو هو.
مضمون:--- شڪارپور

پوئتي |(موجوده صفحو: 5)-(ڪل صفحا: 14| اڳتي