0000-00-00
داخلا نمبر 1520
عنوان ٿرڙ ٻيڙي ۽ شيخ تراب جي ڪرامت
شاخ ڪينجهر ڪوهستان
پڙهيو ويو 6398
داخلا جو حوالو:
هن داخلا جون تصويرون نه مليون
ٿرڙ ٻيڙي ۽ شيخ تراب جي ڪرامت:
هتي هڪ ٻي ڏند ڪٿا به آهي. ٿرڙ ٽَڪريءَ جي اوڀر طرف ڪجهه پنڌ تي هڪ ٻي ٽَڪري ڏسجي ٿي، جنهن جا چار ئي پاسا اُڀڪپرا آهن. اها ٽَڪري پري کان هڪ سامونڊي جهاز جي ڏِک ڏئي ٿي. اِن ٽڪري جي مٿين سطح به ٿرون ٽَڪريءَ جيتري اوچي ۽ سڌي آهي. مقامي ماڻهو اُن ٽَڪريءَ کي ٿرڙ ٻيڙي چون ٿا. سندن چوڻ آهي ته اها ٽَڪري اصل ۾ هڪ ٻيڙي هئي. جيڪا هڪ درويش جي ڪرامت سبب پٿر ٿي وئي آهي. اڄڪلهه به ڪي ڪي مقامي ماڻهو ان ٿرڙ ٻيڙيءَ تي چڙهڻ کان لنوائيندا آهن. سندن خيال آهي ته اها ٽڪري ڪافرن جي ملڪيت هئڻ ۽ درويش جي قهر جو شڪار هئڻ ڪري’منحوس‘ ۽ ’ڳوري‘ آهي انڪري جيڪو ماڻهو ان ٻيڙيءَ تي سوار ٿيندو، ان تي ’حساب‘ ٿيندو آهي.
مقامي ماڻهو ٻڌائين ٿا، ”اڳي هتان درياهه وهندو هو. ٿرڙ يا ٿرڙو ٽڪريءَ تي هڪ وڏي بزرگ شيخ تراب اچي پنهنجو آستانو ٺاهيو. هن دين جي تعليم ڏيڻ شروع ڪئي. هوريان هوريان هن وٽ گهڻا شاگرد ڪٺا ٿيڻ لڳا. جڏهن هن علائقي ۾ بزرگ جو اثر وڌڻ لڳو، تڏهن ڪافرن کي پريشاني ٿي. هنن درويش کي تنگ ڪرڻ شروع ڪيو، پر ڪجهه به نه ڪري سگهيا. هڪ ڏينهن ڪافرن وڏي ٻيڙيءَ ۾ چڙهي درويش جي آستاني تي حملي جي رٿ رٿي. جڏهن کٿابين ڪافرن جو جنگي ٻيڙو ايندو ڏٺو ته گهٻرائجي ويا. هنن وڃي بزرگ کي اطلاع ڏنو. بزرگ کين اطمينان ڏياريو ۽ چيو ته مون کي اتي وٺي هلو، جتان ٻيڙيءَ تي نظر پوي. هن درويش جي عمر تمام وڏي هئي ۽ اکيون هميشه بند هونديون هيون. اکين جو پنبڻيون ۽ ڀرون تمام گهاٽا هئا، ڇپر ايڏا ڳورا هئا، جو اکيون کولي نه سگهندو هو. جڏهن ڀرون، ڇپر ۽ پنبڻ هٿ سان هٽائبا هئا، تڏهن اکيون پٽي سگهندو هو. جڏهن شاگرد پنهنجي بزرگ شيخ تراب کي ٿرڙو ٽڪريءَ تي وٺي آيا ۽ درويش جا ڇپر کولي، کيس ڪافرن جي ٻيڙي ڏيکاري وئي، تڏهن ڪرامت ظاهر ٿي. جيئن ئي بزرگ جي نظر ٻيڙيءَ تي پئي. ٻيڙي پٿر ٿي وئي ۽ راڪاس ان تان لهي ڊپ ۾ وٺي ڀڳا ۽ هن ملڪ مان نڪري ويا.“
ظاهري طور تي اجائي نظر ايندڙ هن ڪهاڻيءَ ۾ ٿرڙ ٽڪريءَ جي سڄي تاريخ ۽ جاگرافي موجود آهي. ماڻهن مختلف جاگرافيائي ۽ تاريخي واقعن کي گڏي هڪ مختصر آکاڻي تيار ڪري ورتي آهي.
ٿرڙ ٽڪريءَ جي اولهه طرف، جتي اها ٽڪري ذري گهٽ ميداني سطح سان وڃي لڳي آهي، هڪ بزرگ شيخ تراب جو مقبرو آهي. شيخ تراب سنڌ ۾ اسلام جي شروعاتي دور ۾ هتي آيو هو. سندس آمد واري سال تي راءِ ۾ اختلاف آهي. ”تحفته الڪرام“ ۾ هن بابت لکيل آهي ته:
”شيخ ابو تراب عرف حاجي ترابي اصل عباسين جو گورنر هو، جيڪو سنڌ جي ڪن جاين جو حاڪم هو ۽ تبع تابع مشهور آهي ... هو شهيدن مان آهي ... ٺٽي کان اٽڪل چئن ڪوهن تي سندس مزار مشهور معروف آهي. سندس گنبذ تي تاريخ سن 171 هجري موجود آهي.“
سنڌ جي ماڻهن لاءِ بس ايترو دليل ئي ڪافي آهي ته هن شخصيت جو تعلق بغداد سان هو. اهڙين شخصيتن کي سنڌي ماڻهو بنا دير جي پهتل درويش جو درجو ڏئي ڇڏين ٿا، پوءِ کڻي هو محمد بن قاسم جو فوجي يا بغداد جو سياسي عيوضي ئي ڇو نه هجي. شيخ ابو تراب بابت تاريخ ۾ ٻيا تفصيل نٿا ملن.