2020-10-27
داخلا نمبر 791
عنوان لفظ ’ڪائي‘ جو بڻ بنياد ڇا آهي؟
شاخ منڇر گورک گاج دنيا
پڙهيو ويو 22593
داخلا جو حوالو:
هن داخلا جون تصويرون نه مليون
لفظ ’ڪائي‘ جو بڻ بنياد ڇا آهي؟
ان تي تاج صحرائي صاحب ڪجهه بحث ڪيو آهي. سندس خيال ۾ اهو ايراني حڪمران ’ڪيخسرو‘ جي نالي جو بگاڙ آهي. پر هيءَ ڳجهارت ان جواب کان وڌيڪ منجهيل آهي. سنڌ جي اولهه واري جابلو حصي ۾ لڳ ڀڳ هڪ درجن ٻولين جو اثر موجود آهي. سنڌي، سرائيڪي، بلوچي، بروهي، پشتو، ايراني ، عربي، دراوڙي، سنسڪرت، پراڪرت، پالي ۽ هند يورپي. انهن ٻولين جو اثر رسوخ هزارن سالن ۾ پکڙيل آهي، ڪي ٻوليون ۽ انهن جا لفظ به متروڪ ٿي ويا آهن، انڪري ڪيئن چئجي ته اصل معنيٰ ڪهڙي آهي. خود سنڌي ٻوليءَ جي لغت ۾ موجود معنائون هن ماڳ جي حوالي سان دل سان نه ٿيون لڳن.
جامع سنڌي لغات ۾ ڪائيءَ جي معنيٰ هن ريت ڏنل آهي: ● سيوهڻ تعلقي ۾ هڪ ديهه جو نالو ● ڪائِي جمع ڪائِيُون ث. (سن. ڪَٽَ) هندن جي ارٿي (جنازي) کڻڻ لاءِ ڪاٺ جي ٺهيل ڏاڪائين ڏولي ، بانس ۽ ڪکن جي ٺهيل ڏولي ● ٻَنيءَ ۾ ڪَلرُ وجهڻ لاءِ ڪتب ايندڙ ڪپڙو (ت). (اسم خاص). ● ڪائُون (ت) ذ. مالهه کي ڍينگي تان ٿڙڻ کان جهلي بيهندڙ هڪ ڪاٺي.● (ضمير). ڪهڙو نمبر وغيره.● ڪائِين: ث. موشو ، ٽارو ، سوس ، ذري جيتري به ناڪار. ممڪن آهي ته هي لفظ ’ کاهِي‘ جي بگڙيل صورت هجي ڇاڪاڻ ته هي باقي علائقي کان هيٺ هڪ ميداني وادي آهي جيڪا فقط هڪ پاسي کان کليل آهن.