سنڌ جا صحرا آباد ٿي سگهن ٿا، جيڪڏهن نيت هجي!

�و ڪم ڪيتري سست رفتاري يا ڪيتري تيز رفتاري سان هلي رهيو آهي؟ اهو جدا سوال آهي، پر مون ڏٺو تہ سانگهڙ ۾ ڪم ڪندڙ غير سرڪاري تنظيمن ان رٿا جي مخالفت پئي ڪئي. مخالفت جا ڪي ڪارڻ ضرور هئا، پر انھن جو تدارڪ ممڪن آهي. ڪي خدشا هئا. پر انھن جون ضمانتون ٿي سگهن ٿيون. ڪي اعتراض تہ بنہه سطحي نوعيت جا هئا. آئون انھن اعتراضن، خدشن ۽ ڪارڻن تي ڪنھن ٻئي ڀيري تفصيل سان لکندس. پر هتي ايترو ضرور چوندس تہ سنڌ جي دوستن کي ڪنھن رٿا جي مخالفت ڪرڻ کان اڳ ان جي چڱيءَ طرح ڇنڊ ڇاڻ ڪرڻ گهرجي.

ڇا اهو مطالبو اسان جو ڪو نہ آهي تہ پاڻي جهلڻ لاءِ سنڌو نديءَ تي يا ان جي ڪنھن ساٿاري نديءَ تي بند نہ ٻڌو. پر جيڪڏهن پاڻي جمع ڪرڻو آهي تہ پوءِ سنڌ جي سر زمين تي بند ٺاهيو. چوٽياريون، منڇر يا اڃا بہ ڪنھن ٻئي هنڌ تي سنڌ ۾ جتي جتي ممڪن آهي، بند ٺاهيو ۽ ٺھڻ گهرجن تہ پوءِ هاڻي جڏهن چوٽياريون جو ڪم جيڪو 50-60 سيڪڙو مڪمل بہ ٿي چڪو آهي، ان جي مخالفت جو ڪارڻ ڇاهي؟ جهنگلي جيوت، لوڻياٺ، سيمو، روزگار ۽ ڌارين کي ملازمتن جو خدشو، سڀ ڳالهيون پنھنجي جاءِ تي پر آئون هٿ ٻڌي عرض ڪندس تہ دوستو! ڪنھن بہ ترقياتي ڪم جي مخالفت اٻہرائيءَ ۾ نہ ڪيو. اسان هن کان اڳ بہ هڪ اهم رٿا جي مخالفت ڪئي هئي. هاڻي اها رقم پنجاب ڏانھن منتقل ٿي وئي آهي. کيرٿر نيشنل پارڪ لاءِ خود يونيسڪو جو شرط هو تہ نوري آباد کان جهانگارن تائين وايا ڪرچاٽ روڊ ٺاهيو وڃي. (نگران) وزيراعظم غلام مصطفيٰ جتوئيءَ ان روڊ جي پيڙھہ جو پٿر بہ رکيو هو. پر اچي جو سنڌو دوستن جنگلي جيوت جو سوال اٿاريو، تہ رٿا ئي رلي وئي. روڊ جا فنڊ ڪنھن ٻئي پاسي منتقل ٿي ويا. فائدو ٿيو تہ فقط انھن قبائلي سردارن جو، جيڪي کيرٿر جا بي تاج بادشاھہ هئا. جيڪي جهنگلي جيوت جو شڪار ڪالھہ بہ ڪندا هئا ۽ اڄ بہ ڪري رهيا آهن.

چوٽياريون ڊيم خلاف هاءِ گهوڙا تي هڪ ڀيرو ٻيھر سوچڻ جي ضرورت آهي. متاثر ٿيندڙ ماڻهن کي معاوضو ملڻ سندن حق آهي. جيڪو جلد ۽ ضرور ملڻ گهرجي. اها ئي انصاف جي تقاضا آهي. چوٽياريون وٽان بي دخل ٿيندڙ ماڻهن کي بيروزگاريءَ جو خوف بہ آهي. ڇا سرڪار بہادر انھن ماڻهن کي چوٽياريون ڊيم تي پيدا ٿيندڙ ملازمتن ۾ کپائي نٿي سگهي؟ ايئن ضرور ٿيڻ گهرجي. ماضيءَ واري روش بدلائڻ جي ضرورت آهي. ڪنھن بہ رٿا جو فائدو مقامي ماڻهوءَ کي نہ مليو تہ پوءِ اها رٿا ڪھڙي ڪم جي؟ ان صورت ۾ مقامي ماڻهو نہ رڳو مخالفت ڪندا، پر جي مزاحمت ڪيائون تہ اها بہ ڪري سگهن ٿا ۽ اهڙو جواز موجود رهي ٿو. هاڻي بہ (جيئن مون ڏٺو)، چوٽياريون تي ويٺل ملاح ۽ ٻيا چوٽياريون ڊيم کي اڃا بہ وسيع ڪرڻ جي صلاح ڏين ٿا. پر معاوضو ۽ ضمانتون گهرن ٿا. اها سان جي بدقسمتي آهي تہ متاثرين لاءِ رکيل رقم متاثر ٿيل ماڻهن کي ڪو نہ ملي پر ”ورهائجي“ وئي!