دوربينيءَ ۾ ورديون ئي ورديون

�ايو. وردي ڪا خراب شيءَ تہ نہ آهي! ڌوٻيءَ ڌوتل، ڪلف، استري ٿيل ڪپڙا ۽ انھن تي سجايل تمغا! پر اها ملڪ ۾ تمام اڻوڻندڙ شيءَ ٿي پئي آهي، شايد ان ڪري تہ نہ رڳو ”وردي“ ۽ ”بي دردي“ لفظن جو قافيو ۽ وزن هڪجھڙو آهي، پر ڪن ماڻهن تي وردي پائي وڏا قهر بہ ڪيا آهن. جنرل ضياءُ الحق کي سنڌ جا ماڻهو قيامت تائين وساري نہ سگهندا. جنھن سنڌي عالمن ۽ سياسي ڪارڪنن کي ڦاهي گهاٽن، بند وارڊن، ٽڪٽڪين، اڇن ۽ ڪارن چڪرن ۾ سخت اذيتون ڏنيون، جوانيون ۽ زندگيون کسيون.

وردي ايتري سولي نہ لهندي آهي. وردي وارن همراهن جو وس پڄي تہ پاڻ کي ڪفن بدران ورديءَ ۾ دفن ڪرائين تہ جيئن ڪرامين ڪاتبين سندن وردي ڏسي خوف کان سندن ويجهو نہ اچن! ضياءُ الحق بہ غالبن ورديءَ سميت زمين ۽ آسمان جي وچ ۾ گم ٿيو. پناھہ! منھنجا رب پناھہ!

پرويز مشرف جڏهن عهدو سنڀاليو هو، تڏهن هن قوم جي آڏو واعدو ڪيو هو تہ هو سن 2004ع جي پڇاڙيءَ ۾ وردي لاهي ڇڏيندو. آئين جي ماهرن جو چوڻ آهي تہ اهو ڪم 17 ڊسمبر 2004ع تائين ٿيڻو آهي. قانون ۽ آئين ڇا بہ چون! اهي ٻئي لفظ وردي بردار صدر ۽ سندس مشيرن جي هٿن ۾ ميڻ جي ڳنڍي وانگر هوندا آهن. اهي جيڏيءَ مهل ۽ جيئن چاهين ان جي صورت بدلائي سگهن ٿا.

سرڪاري مسلم ليگي صاحبن تہ هاڻي کان ئي وردي پوش صدر صاحب کي چوڻ شروع ڪري ڇڏيو آهي تہ هو وردي نہ لاهي. معاف ڪجو! گدڙ ۽ گڏھہ جڏهن شينھن سان دوستي ڪندا آهن ۽ سندس صحبت ۾ رهي ڏسندا آهن، تڏهن ايئن نہ چوندا آهن تہ ”تنھنجي وات ۾ ڌپ آهي“ پر ايئن چوندا آهن، تہ ”تنھنجي وات مان ايندڙ خوشبوءَ عطر ۽ عنبر کان مٿي آهي، تون وات ڦاڙين ٿو تہ دنيا خوش ٿي تنھنجي مرڪ تان فدا ٿيڻ لاءِ آتي ٿئي ٿي.... ۽ جڏهن تون آرام لاءِ پنھنجي غفا ۾ وڃين ٿو. تڌهن دنيا وارا غير محفوظ ٿي وڃن ٿا ۽ خوف کان ننڊ نٿا ڪن!“

جنرل پرويز مشرف ورديءَ ۾ رهي يا شيروانيءَ ۾! ڪھڙو فرق ٿو پوي؟ فل سوٽ وارو همراھہ بہ وردي وارن سان گڏجي شيرواني يا گڊيءَ ۾ نظر اچي سگهي ٿو، پر ان سان ڇا ٿيندو؟ ملڪ جي مستقبل ۽ امن جي اميد اها آهي تہ پير صاحب پاڳارو فرمائي ٿو تہ،”سن 2005ع اچڻ شرط تماشو شروع ٿي ويندو! هائوس اندر ڪنھن جو بہ مستقبل نہ آهي، سليڪشن ڪدنڙ نڀاڳا آهن، شوڪت عزيز هڪ بينڪار آهي، جيڪو سياست جي جهنگ ۾ اچي ڦاٿو آهي!“

واھہ! شوڪت عزيز جي قمست! کيس هلائڻ لاءِ حڪومت وٺي تہ ڏني وئي آهي، پر ان جو مهاونت وري بہ ورديءَ وارو هوندو. چوڻ وارا تہ ايئن بہ چون ٿا تہ شوڪت عزيز کي پروٽوڪول کڻي وزيراعظم جو ملي. سندس حيثيت فقط وزير خزانہ واري آهي، سندس ڪم هوندو ملڪ کي بينڪ وانگر هلائڻ، اقتصادي پاليسيون ڏيڻ، اوڌرون ڏيڻ وٺڻ، قرض لاهڻ ۽ وصوليون ڪرڻ جا طريقا ٻڌائڻ ۽ ان رستي تي هلندي هلندي اهو چوڻ تہ، ”پاڪستان معاشي ترقي ڪري ڪري هاڻي ايشيائي ٽائيگر ٿي ويو آهي!“

پر، اهو سلسلو ڪيترو وقت هلندو؟ پاڪستان جي معاشي حالت جڏهن بہ چڱي يا خراب ٿي آهي، اها پاڪستان جي پرڏيھي پاليسي سبب ٿي آهي، هر زماني ۾ (سامهون کڻي ڪير بہ هجي) هميشه پاڪستان کي امريڪي سرڪار جي حمايت جي موٽ ۾ عارضي مالي سهوليتون مليون آهن. اها هٿرادو ۽ وقتي مدد اڃا بہ جاري آهي، جنھن جي بنياد تي معاشي استحڪام جي دعويٰ ڪئي ٿي وڃي.

پر، ڇا سچ پچ اهو ڪو مستقل ۽ مضبوط منظر نامو هوندو؟ پيرپاڳاري جي سياسي دوربين الائي ڪيترو پري تائين ڏسي ٿي؟ اسان کي امريڪي مفادن کان وڌيڪ پنھنجي ڌرتيءَ جا مفاد عزيز آهن. اسان کي بہ امن گهرجي، پر اهو شايد تڏهن ٿي سگهندو جڏهن اسان جا سياسي اڳواڻ هن مشڪل صورتحال ۾ گڏجي ويھي ڳالهيون ڪندا ۽ جڏهن ڳالهين جي نتيجي ۾ بندوقون سر جهڪائي ڇڏينديون، دوستي جو ماحول جڙندو ۽ چاچي پنہونءَ جي ٻنين مان لانگ بوٽ نڪري وڃي ڇانوڻين ۾ ترسندا.